Dierenwelzijn: zo gaat het echt met dieren om ons heen

Dierenwelzijn gaat over de kwaliteit van leven van dieren. Het gaat niet alleen over huisdieren, maar ook over dieren in de natuur, op boerderijen en in dierentuinen. Elk jaar worden in Nederland duizenden dieren mishandeld, verwaarloosd of gedumpt. Dat zijn geen kleine aantallen. De Dierenbescherming registreert jaarlijks tienduizenden meldingen van dieren in nood. Dit laat zien dat de zorg voor dieren nog lang niet vanzelfsprekend is.

Wat een goed leven voor een dier betekent

Wetenschappers gebruiken de zogenoemde vijf vrijheden om te beschrijven wanneer een dier het goed heeft. Een dier moet vrij zijn van honger en dorst, vrij van pijn en ziekte, vrij van angst en stress, vrij om natuurlijk gedrag te vertonen en vrij van lichamelijk ongemak. Deze vijf vrijheden zijn wereldwijd erkend als uitgangspunt voor het beoordelen van de situatie van een dier. Bij veel dieren in gevangenschap of in de veehouderij wordt aan een of meerdere van deze vrijheden niet voldaan. Een kip in een intensieve stal heeft bijvoorbeeld nauwelijks ruimte om te bewegen, terwijl kippen van nature veel lopen, scharrelen en stof baden.

De situatie van dieren in de veehouderij

In Nederland leven miljoenen dieren in de veehouderij. Varkens, koeien, kippen en kalveren worden gehouden voor vlees, zuivel of eieren. De omstandigheden waaronder dit gebeurt, verschillen sterk. Bij biologische bedrijven krijgen dieren meer ruimte en mogen ze vaak naar buiten. Bij gangbare bedrijven is dat lang niet altijd het geval. Een varken in een reguliere stal brengt zijn hele leven binnen door, zonder daglicht of de mogelijkheid om te wroeten in de grond. Dat is voor een dier dat van nature nieuwsgierig en actief is een grote beperking. Steeds meer consumenten maken bewuste keuzes bij het boodschappen doen, zoals het kopen van vlees met een beter leven keurmerk of plantaardige alternatieven kiezen.

Huisdieren en de verantwoordelijkheid van eigenaren

Ongeveer twee op de drie Nederlandse huishoudens heeft een huisdier. Honden, katten, konijnen en vissen zijn de meest gehouden dieren. Toch gaat het ook hier regelmatig mis. Dieren worden geïmpulsief aangeschaft, bijvoorbeeld rond de feestdagen, en later gedumpt als ze meer zorg vragen dan verwacht. Asielen zitten in de zomerperiode vaak vol met achtergelaten dieren. Een huisdier houden vraagt om kennis, tijd en geld. Een hond heeft dagelijkse beweging nodig, een kat heeft prikkels en ruimte nodig, en een konijn hoort niet alleen in een klein hok te leven. Goede voorbereiding voor je een dier in huis haalt, voorkomt veel leed.

Hoe jij kunt bijdragen aan een betere situatie voor dieren

Iedereen kan op zijn eigen manier bijdragen aan een betere wereld voor dieren. Dat begint al bij kleine keuzes in het dagelijks leven. Door bewust te kiezen wat je eet, minder wegwerpproducten te kopen en geen producten te gebruiken die zijn getest op dieren, maak je al een verschil. Wie een dier in nood ziet, kan dit melden bij de Dierenbescherming of de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit. Ook kun je je tuin aanpassen zodat wilde dieren er veilig kunnen leven, bijvoorbeeld door geen vergif te gebruiken of een open waterbak neer te zetten. Organisaties die opkomen voor dierenbescherming doen hun werk grotendeels dankzij donaties en vrijwilligers. Steun je zo’n organisatie, dan draag je direct bij aan de opvang en hulp van dieren die dat het meest nodig hebben.

Veelgestelde vragen

Wat zijn tekenen dat een dier wordt verwaarloosd?
Tekenen van verwaarlozing bij een dier zijn zichtbare ribben of uitstekende botten, een vuile of kale vacht, wonden die niet worden behandeld, en een dier dat altijd alleen buiten staat zonder schuilmogelijkheid. Ook een dier dat nooit schoon drinkwater of voedsel krijgt, wordt verwaarloosd. Bij twijfel kun je een melding doen bij de Dierenbescherming.

Wat mag je doen als je een gewond wild dier vindt?
Als je een gewond wild dier vindt, is het verstandig om het niet zomaar op te pakken. Sommige dieren kunnen bijten of krabben als ze bang zijn. Neem contact op met een erkend vogelopvangcentrum of een dierenambulance in jouw regio. Zij weten hoe ze het dier veilig kunnen ophalen en verzorgen.

Heeft Nederland wetten die dieren beschermen?
Nederland heeft de Wet dieren, die regels stelt voor het houden, vervoeren en behandelen van dieren. Deze wet verbiedt het toebrengen van onnodig leed aan dieren. De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit controleert of bedrijven en particulieren zich aan deze regels houden. Bij overtredingen kunnen boetes of straffen worden opgelegd.

Hoe kies je een huisdier op een verantwoorde manier?
Een huisdier op een verantwoorde manier kiezen begint met goed nadenken over wat een dier nodig heeft en of dat past bij jouw levensstijl. Kies bij voorkeur een dier uit een asiel in plaats van een fokker of dierenwinkel. Zorg dat je je goed informeert over de verzorging voordat het dier in huis komt. Zo voorkom je dat je later voor verrassingen komt te staan.