Fruitmot bestrijden: zo pak je het effectief aan

De fruitmot bestrijden doe je het meest effectief met feromoonvallen, ook wel deltavalletjes genoemd. Hang deze vallen vanaf half april op in je fruitboom. De val trekt mannelijke fruitmotten aan met een lokstof (feromoon), waardoor ze de vlinder niet meer kunnen bevruchten en de populatie sterk afneemt. Zo bescherm je appels, peren en pruimen voordat de schade begint.

Wat is de fruitmot en waarom is bestrijding nodig?

De fruitmot (Cydia pomonella) is een vlindertje waarvan de rupsen zich in vruchten boren. Je herkent de schade aan de kleine gaatjes in je appels of peren, met donkere uitwerpselen erbinnen. De vrucht rot vervolgens van binnenuit en is niet meer eetbaar. Eén onbehandelde boom kan in een seizoen flink wat oogst kosten.

De fruitmot heeft doorgaans twee generaties per jaar. De eerste vlucht begint rond half april tot mei, de tweede piek valt meestal in juli of augustus. Juist omdat er meerdere generaties zijn, is vroeg ingrijpen belangrijk. Wacht je te lang, dan zijn de eitjes al gelegd en de rupsen al bezig in de vrucht.

Fruitmot bestrijden met een feromoonval: zo werkt het

Een feromoonval voor de fruitmot bestaat uit een driehoekig kartonnen dakje (de deltaval) met daarin een lijmplaat en een klein capsuletje met feromoon. Dat feromoon bootst de geur van een vrouwtjesvlinder na. Mannelijke fruitmotten vliegen er massaal op af en blijven plakken op de lijmplaat. Zonder bevruchting leggen vrouwtjes minder of geen levensvatbare eitjes.

Hang de val op ooghoogte in de boom, op een plek waar de wind vrij doorheen kan waaien. Eén val per boom is bij kleinere tuinen voldoende; bij meerdere grote bomen gebruik je één val per twee bomen als vuistregel. Controleer de lijmplaat elke week en vervang hem als hij vol zit met insecten of stof. Het feromoonkapsel blijft doorgaans vier tot zes weken actief en moet daarna worden vervangen.

• Start met ophangen: half april
• Controleer: wekelijks
• Vervang feromoon: elke vier tot zes weken
• Vervang lijmplaat: zodra vol of vervuild
• Hang de val vrij in de boom, niet tegen de stam

Andere manieren om de fruitmot aan te pakken

De feromoonval vangt alleen mannetjes en is daardoor een monitoringstool én een bestrijdingsmiddel tegelijk. Maar voor een zware aantasting heb je soms aanvullende maatregelen nodig.

Vruchtbanden: Wikkel een golvende kartonstrook (rupsenband) om de stam van de boom, zo rond juni. Rupsen die de boom afkruipen om te verpoppen, nestelen zich in de band. Verwijder en verbrand de band elke twee weken.

Biologisch spuitmiddel: Het middel op basis van Cydia pomonella Granulovirus (CpGV) is specifiek voor de fruitmot en veilig voor mensen, dieren en nuttige insecten. Je spuit het op de vruchten zodat de rupsen het virus binnenkrijgen bij het inboren. Dit middel is in Nederland voor particulieren verkrijgbaar en geldt als biologische bestrijding.

Aangetaste vruchten verwijderen: Raap gevallen vruchten direct op en gooi ze niet op de composthoop, maar in de afvalbak. De rupsen in die vruchten verpoppen anders gewoon door en produceren een volgende generatie.

Wanneer is bestrijding niet nodig of minder zinvol?

Heb je maar één appelboom met een lichte aantasting en eet je de vruchten zelf op? Dan is een feromoonval als preventieve maatregel alsnog zinvol, maar is intensief spuiten overdreven. Koop je fruit en merkt je dat het schade heeft, dan speelt bestrijding in je eigen tuin uiteraard geen rol. Wacht ook niet tot de fruitmot al zichtbaar actief is: als je de eerste mot ziet, is het moment voor actie eigenlijk al gekomen.

De feromoonval is niet geschikt als enige maatregel bij een grote, al bestaande plaag. In dat geval combineer je de val met CpGV-bespuiting voor het beste resultaat. Chemische middelen zijn voor particulieren in Nederland nauwelijks beschikbaar en ook niet nodig als je bovenstaande biologische aanpak volgt.

De sleutel bij het bestrijden van de fruitmot is timing: begin vroeg in het seizoen, monitor wekelijks en combineer methoden als de druk hoog is. Wie half april start met een feromoonval en gevallen vruchten consequent opruimt, houdt de meeste schade al buiten de deur.