Kachelruit schoonmaken: zo doe je het stap voor stap

De kachelruit schoonmaken doe je het makkelijkst met een stukje vochtig krantenpapier gedoopt in de as van de kachel zelf. Die combinatie werkt verrassend goed: de as werkt als een mild schuurmiddel en lost de aanslag van verbrand hout snel op. Hieronder lees je precies hoe dat werkt en welke andere methoden je kunt gebruiken.

Waarom de ruit zwart of wazig wordt

Een kachelruit wordt zwart door roet en teer die vrijkomen bij de verbranding van hout. Dit gebeurt vooral als het hout niet goed droog is, als je de luchttoevoer te ver dicht draait of als de kachel op een te lage temperatuur brandt. Een zwarte ruit is dus ook een signaal: de kachel verbrandt het hout niet optimaal. Het schoonmaken lost de aanslag op, maar als je de oorzaak niet aanpakt, wordt de ruit snel weer vuil.

De as-methode: kachelruit schoonmaken zonder schoonmaakmiddel

Deze methode werkt met materialen die je toch al in huis hebt en is de meest gangbare manier om een kachelruit snel schoon te maken:

• Pak een vel krantenpapier of een vel keukenpapier.
• Kreuk het papier losjes op tot een prop.
• Maak de prop licht vochtig met water.
• Doop de vochtige prop voorzichtig in de as onderin de kachel, zodat er een dun laagje as aan het papier kleeft.
• Wrijf hiermee over de zwarte aanslag op de koude ruit. Gebruik cirkelvormige bewegingen.
• Wrijf daarna met een schone, droge doek of een vers stukje papier de ruit droog en poetsloos.

Let op: doe dit alleen als de kachel volledig afgekoeld is. Poets nooit op een warme of hete ruit, want dat kan zowel het glas als jouw handen beschadigen. Gebruik alleen as van hout, niet van afval of behandeld materiaal.

Hardnekkige aanslag aanpakken

Is de aanslag al lang blijven zitten of erg dik, dan werkt de as-methode soms niet afdoende. In dat geval kun je een speciale kachelglasreiniger gebruiken. Die is te koop bij kachelwinkels en bouwmarkten en is speciaal gemaakt voor hittebestendig glas. Spray of smeer de reiniger op de koude ruit, laat hem een paar minuten inwerken en wrijf daarna met een zachte doek of krantenpapier. Gebruik geen staalwol of schuursponsjes, want die krassen het glas en tasten de kwaliteit van de ruit aan.

Azijn of afwasmiddel worden soms aangeraden, maar die werken op teeraanslag minder goed dan as of een specifieke glasreiniger. Ze zijn ook niet altijd geschikt voor het hittebestendige glas dat in kachels wordt gebruikt. Gebruik ze bij twijfel liever niet.

Hoe vaak moet je de ruit schoonmaken?

Hoe snel de ruit vuil wordt, hangt af van hoe je stookt. Bij goed gedroogd hout (minder dan 20% vocht) en een goede luchttoevoer blijft de ruit veel langer helder. Bij nat of halfdroog hout kan de aanslag al na een paar stookdagen zichtbaar zijn. Een vuistregel: maak de ruit schoon zodra je er doorheen niet meer goed in de vlam kunt kijken. Dat is doorgaans elke paar weken bij normaal gebruik.

Voorkomen is beter dan schoonmaken

Een kachelruit die minder snel vuil wordt, bespaar je veel werk. Drie dingen helpen het meest:

• Gebruik alleen goed droog hout met een vochtgehalte onder de 20%.
• Zorg voor voldoende luchttoevoer, zeker bij het opstoken. Veel moderne houtkachels hebben een aparte luchtspoel die langs de ruit stroomt en aanslag tegengaat.
• Stook op voldoende temperatuur. Een kachel die op een laag pitje smeult, produceert veel meer roet dan een kachel die flink brandt.

Met de as-methode heb je de ruit in een paar minuten weer helder, zonder speciale middelen. Lukt dat niet, grijp dan naar een kachelglasreiniger. Pak daarna ook de oorzaak aan, want een glazen ruit die altijd snel zwart wordt, geeft aan dat er iets verbeterd kan worden aan de manier van stoken.