Aziatische hoornaar bestrijden: zo pak je het stap voor stap aan

De Aziatische hoornaar bestrijden doe je niet zelf: het verwijderen van een nest is in Nederland voorbehouden aan erkende bestrijders en, in veel gemeenten, aan getrainde vrijwilligers die samenwerken met lokale autoriteiten. Wat je wél zelf kunt doen, is het nest opsporen, melden en de bestrijding faciliteren. Hieronder lees je precies hoe dat werkt.

Waarom zelf bestrijden gevaarlijk en ineffectief is

De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) bouwt nesten die soms meer dan een halve meter doorsnede bereiken en duizenden individuen kunnen bevatten. Een verstoring van het nest kan leiden tot een massale aanval. Bovendien zitten nesten vaak hoog in bomen of in moeilijk bereikbare plekken, wat het zelfstandig verwijderen extra gevaarlijk maakt. Gebruik je verkeerde middelen, dan dood je de hoornaars niet volledig en verspreidt de kolonie zich mogelijk.

Buiten de veiligheidsrisico’s is het in veel gevallen ook juridisch niet zomaar toegestaan om zelf een nest te verwijderen zonder overleg met de gemeente of een erkend bedrijf. Neem dus altijd contact op met een professional zodra je een nest hebt gevonden.

Stap 1: het nest opsporen met lokpotten

Voordat je iets kunt bestrijden, moet je het nest lokaliseren. De Nederlandse Bijenhouders Vereniging beschrijft het gebruik van lokpotten als een effectieve methode om nesten op te sporen. Een lokpot is een eenvoudige val gevuld met een aantrekkelijke vloeistof, zoals een mengsel van bier, witte wijn en een scheutje frisdrank. Aziatische hoornaars worden hierdoor aangetrokken.

Hang de lokpotten op plekken waar je de hoornaar al hebt gesignaleerd: in de buurt van bijenkasten, fruitbomen of bloemrijke struiken. Observeer vervolgens de gevangen of aangetrokken hoornaars en volg hun vluchtrichting terug naar het nest. Dit vereist geduld, maar geeft je een nauwkeurige locatie. Noteer de plek zo precies mogelijk, bij voorkeur met een gps-coördinaat of een foto.

Stap 2: de Aziatische hoornaar melden

Heb je een nest of een hoornaar gezien, meld dit dan direct. In Nederland kun je waarnemingen doorgeven via Waarneming.nl of de specifieke meldpunten van provincies en gemeenten. Sommige provincies hebben een eigen coördinator voor de Aziatische hoornaar. Hoe meer meldingen er binnenkomen, hoe beter de verspreiding in kaart wordt gebracht en hoe gerichter er bestreden kan worden.

Bij een melding geef je mee: de exacte locatie, bij voorkeur met foto’s van de hoornaar of het nest, en de datum van waarneming. Dit helpt bestrijders om snel te handelen.

Hoe aziatische hoornaar bestrijden door erkende partijen

De feitelijke nestverwijdering wordt uitgevoerd door erkende plaagdierbestrijders of getrainde vrijwilligers, vaak in samenwerking met gemeenten. De meest gebruikte methode is het injecteren van het nest met een insecticide, waarna het nest wordt verwijderd. Dit gebeurt bij voorkeur ‘s nachts of vroeg in de ochtend, wanneer vrijwel alle hoornaars in het nest zitten en minder actief zijn.

Bij hoog gelegen nesten wordt soms gewerkt met een telescoopstang of een hoogwerker. Na de behandeling duurt het enkele uren voordat de kolonie volledig gedood is. Het nest wordt daarna zo mogelijk verwijderd om te voorkomen dat andere insecten het later bewonen.

Lokpotten als bestrijdingshulpmiddel in het voorjaar

In het vroege voorjaar, van maart tot juni, kun je lokpotten ook inzetten om koninginnen te vangen voordat zij een nieuw nest starten. Eén gevangen koningin betekent een heel nest minder in de zomer. Dit is dan ook het moment waarop lokpotten het meeste effect hebben als preventieve maatregel. Gebruik bij voorkeur een val waarbij hoornaars wel naar binnen kunnen maar niet meer naar buiten, zodat je ze kunt tellen en eventueel doorgeven aan onderzoekers.

Let op: lokpotten trekken ook nuttige insecten aan, zoals honingbijen en wespen. Gebruik daarom een ingang die groot genoeg is voor hoornaars maar zo klein mogelijk houdt voor bijen, en leeg de val regelmatig zodat bijvangst beperkt blijft.

Wat je zelf kunt doen rondom bijenkasten

Ben je imker, dan kun je je bijenkasten beschermen door hoornaars actief te weren. Plaatsing van een smaller vlieggatrooster (kleiner dan 6 mm) houdt hoornaars buiten, terwijl bijen er nog gewoon doorheen kunnen. Je kunt ook hoornaarvallen specifiek rondom je kasten ophangen in de actieve periode van juli tot november. Dit verlaagt de predatiedruk op je volken, al lost het het nestprobleem zelf niet op.

Kosten van professionele bestrijding

De kosten voor het verwijderen van een nest lopen uiteen. Naar schatting betaal je in 2025 tussen de 150 en 400 euro voor een professionele nestverwijdering, afhankelijk van de hoogte en bereikbaarheid van het nest. Sommige gemeenten vergoeden (een deel van) de kosten of hebben een gratis meldpunt met gekoppelde bestrijding. Informeer bij je gemeente wat er in jouw regio geregeld is, want de aanpak verschilt per provincie.

De snelste en veiligste aanpak blijft: zelf opsporen met een lokpot, nauwkeurig melden bij de juiste instantie, en de verwijdering overlaten aan professionals. Hoe eerder je een nest meldt, hoe minder groot het is geworden en hoe eenvoudiger de bestrijding verloopt.